ملا نصیر الدین دیاں کہانیاں

شُودھے بگھیاڑ نوں جان دیو!
ہک دن مُلا نصرالدین جنگل وچ لکڑیاں پئے وڈھدے ہان۔ اوہ اینے روجھے وچ ہان جو اوہناں نوں آل دوالا ہی وِسر گیا ہائی۔ اینے وچ ہک بگھیاڑ کسے لاہمبوں آئیا تے مُلا ہوراں دے کھوتے نوں پاڑ کے نگل گیا۔ لکڑیاں وڈھدے ہک دوجے سنگی دی نظر بگھیاڑ تے پئی تاں اوس للکریا، "مُلا جی کھوتا بگھیاڑ کھا گیا ہئے۔ للکر سُن کے بگھیاڑ نٹھا تاں اوس جنے مُلا ہوراں نوں آکھیا، "مُلا جی نکل چلیا جے بگھیاڑ، جان نہ دینا ایہنوں"
مُلا ہوراں متھے توں مُڑھکا پوجھیا تے آکھیا،"لگا جان دیوس۔ شودھے ڈھڈ وچ کیڈا بھار چائیا ہوئیا اے تے پہاڑی تے چڑھیا جاندا اے۔ میں جا کے اودھے ڈھڈ وچوں کھوتا کڈھ تا ںنہیں لینا۔"

نیک بندہ کیویں بنی دا ہے؟
ہک بندے پُچھیا، "مولوی جی، نیک بندہ کیویں بنی دا ہے؟"
مُلا ہوراں آکھیا، "جدوں کوئی بندہ گل کردا ہووے تاں چُپ کر کے سُنی دا ہے۔تے بولی دا اودوں ہے جدوں کوئی تہاڈی گل سنن تے تیار ہووے۔ ایہہ نیکی دا راہ ہئی۔بن سکدا ہیں تاں بن جا۔"

ٹیرے کولوں پُچھ!
ہک واری کجھ شطاناں مُنڈیاں مُلا ہوراں نوں ہک اتھرے جہے ٹٹو تے چڑھا دتا۔ ٹیرا اصلوں اجان ہائی۔ اوہ تربھکیا تے ترٹھ کے کُدیا۔مُلا ہوراں نوں اپنی جان بچان واسطے ٹیرے دی کاٹھی نال چمڑ جانا پیا۔چنگے جھٹ پچھوں ٹیرے اڑی کرنی چھڈی تے سدھا پیلیاں نوں بھج پیا۔ ٹیرے نوں جاندیاں ویکھ کے مُنڈیاں اواز ماری، "مُلا جی! کتھے چلے ہو؟"
مُلا ادھا جیہا موڈھا پشاں نوں موڑ کے آکھیا،"میرے کولوں کیہ پُچھدے ہو۔ ایس ٹیرے کولوں پچھو!"

کھوتے دی خاطر داری
ہک دن لوکاں ڈٹھا جو مُلا نصرالدین اپنے کھوتے تے چڑھے اوندے ہیں ۔ تے سین پاٹ کجھ انج اے جو ہک بوری اوہناں دی کنڈ تے ہے تے ہک گل وچ پئی لمکدی اے۔ دو بوریاں دھون دے سجے کھبے پئیاں جھولدیاں نیں۔
راہ وچ کجھ لوکاں دی نظر پئی تاں اوہناں آکھیا،"مولوی جی! ایہہ بوریاں کھوتے تے ہی دھر چھڈنیاں ہان۔انج کیوں لمکائیاں ہوئیاں جے؟"
مُلا آکھیا، " اوئے ظالمو تے بے عقلو! وچارا کھوتا مسیں مینوں چائی جاندا اے، تہاڈی کیہ صلاح ہے ،میں بوریاں وی اوہدے تے دھر کے اوہنوں مار ہی چھڈاں؟ ایہہ بڑا لُوڈا کھوتا اے۔ میں ایہدی خاطرداری انجے ہی کرنی اے۔"

مُلا دی وصیت
مُلا ہوریں قبر وچ لتاں لمکا کے بیٹھے ہان۔ بِماری دا چنگا زور ہائی۔مُلا دے یار دوست اوہناں دی پچھنی لے کے آئے ہان۔ مُلا ہوراں آکھیا،"سجنو! جدوں میں مر جاواں تاں مینوں ہک پرانی تے میہناں دے پانیاں ماری قبر وچ دبنا۔ نویں کھٹ کے نہ دبنا۔"
یاراں دوستان وجہ پُچھی تاں مُلا ہوراں کھبی اکھ مار کے پولی جہی آکھیا، "جدوں منکر نکیر حساب لین اوسن تاں میں پرانی قبر وکھا کے آکھساں، میرا حساب تاں ہک واری کرکے گئے ہو، ہُن دوجی واری کیہ لینا جے؟مینوں میرا جنت دا پرمٹ دیو تے میں جاواں۔"

مینوں نرینوے ہی دیہو!
ہک واری مُلا ہوراں خواب ڈٹھا جو ہک فرشتہ اوہناں نوں چاندی دے نرینوے (نوے تے نو) روپیے پیا دیندا ہے تے مُلا ہوراں جھیڑا گھتیا ہوئیا اے جو میں پورے سو ہی لینے ہین۔ اینے وچ کھڑاک نال مُلا دی اکھ کھل گئی۔ مُلا ہوراں اپنی سکھنی تلی ڈٹھی تاں جھبدی نال اکھیں نوٹیاں تے آکھیا، "ہلا نرینوے ہی دیہہ۔"